Ngan nội (Vịt xiêm)

1. Đặc điểm vịt xiêm.

• Ngan Nội hay còn gọi là vịt Xiêm, có nguồn gốc xa xưa ở Nam Mỹ, thuộc vùng khí hậu nhiệt đới.
• Giống ngan Nội này được nuôi nhiều ở nhiều nơi thuộc vùng đồng bằng Sông Hồng.
• Có 3 loại màu lông: trắng (ngan Ré), loang trắng đen (ngan Sen) và màu đen (ngan Trâu).

2. Hướng dẫn nuôi ngan Nội (vịt Xiêm):

•  Chọn ngan nở đúng ngày ( ngày thứ 34 và 35 ) khoẻ mạnh nhanh nhẹn.
•  Lông bông , mắt sáng , bụng gọn , chân mập , có màu lông vàng , vàng rơm; có hoặc không có đốm đầu.

•   Chuồng nuôi phải đảm bảo các yếu tố: khô và dễ làm vệ sinh , ấm về mùa đông và thoáng mát về mùa hè , nền chuồng được lát bằng gạch hoặc xi măng tùy theo điều kiện của từng hộ gia đình.
•   Chuồng nuôi và dụng cụ phải cọ rửa sạch sẽ , để trống trước khi bắt đầu nuôi vịt từ 15 - 20 ngày và được xử lý theo quy trình vệ sinh thú y , quét vôi đặc 40% , khử trùng bằng formon 0.05 phần trăm.
•   Máng ăn: Dùng máng tôn có khích thước rộng 50cm , dài 70 cm , cao 2 cm , sử dụng cho 40 - 60 con/khay.
•   Máng uống: Giai đoạn: 1-4 tuần tuổi sử dụng máng uống tròn loại 2 lít. 
•                       Giai đoạn: 5-12 tuần tuổi sử dụng máng uống tròn loại 5 lít , dùng cho 20 - 30 con/máng đảm bảo cung cấp đủ từ 0 , 3 - 0 , 5 lít nước/con/ngày.
•   Chụp sưởi: Có thể dùng hệ thống lò sưởi hoặc bóng điện đảm bảo cung cấp đủ nhiệt cho ngan con. Dùng bóng điện 100 W/1 quây ( 60 - 70 ngan ). Mùa đông 2 bóng/1 quây.
•  Quây: Dùng cót ép làm quây , chiều cao 0 , 5 cm , dài 4 , 5 m , sử dụng cho 60 - 70 con/quây.
•  Rèm che: Dùng vải bạt , cót ép hoặc phên liếp che xung quanh chuồng nuôi ngan con để giữ nhiệt và tránh gió lùa.
•  Chất độn chuồng: phải đảm bảo khô sạch , không ẩm mốc sử dụng phôi bào , trấu , cỏ rơm khô băm nhỏ...phun thuốc sát trùng Formon 0.05%.
•  Cần có sân , vườn , mương nước sạch cho ngan vận động và tắm từ tuần thứ 3 trở đi.

•   Độ ẩm đảm bảo từ 60 - 70%.
•   Nhiệt độ đảm bảo cho ngan con đủ ấm , nằm rải rác đều trong quây

•   Khi thiếu nhiệt ngan dồn chồng đống lên nhau nếu thừa nhiệt ngan tản xa nguồn nhiệt nháo nhác khát nước , ngan dồn về một bên là do gió lùa.

•   3 tuần đầu : chiếu sáng 24/24 h .
•   4 - 6 tuần chiếu sáng giảm dần từ 20h -16h/ngày ,
•   7 - 12 tuần lợi dụng ánh sáng tự nhiên , bóng điện treo cách nền chuồng 0 , 3-0 , 5 m đảm bảo 10W/1m 2  chuồng nuôi.

•   Sau khi thả vào quây cho ngan uống nước sạch 3 - 4h sau đó mới cho ăn ,
•   Mỗi ngày đêm cho ăn 6 - 8 lượt để thức ăn luôn mới , thơm , hấp dẫn tính ngon miệng và tránh lãng phí.

•   Ngan 1 tuần tuổi 20 - 25 con/m 2
•   Ngan 2 tuần tuổi 10 - 12 con/m 2
•   Trên 3 tuần tuổi 6 - 8 con/m 2

• Kiểm tra khối lượng ngan đến 12 tuần tuổi. Ngan mái phải đạt 2 , 15 - 2 , 2kg và ngan trống đạt 3 , 1 - 3 , 5 kg.
• Vệ sinh chuồng nuôi: Hàng ngày phải vệ sinh máng uống , máng ăn sạch sẽ , thay độn chuồng , thay nước sạch cho ngan uống và tắm. 
• Từ tuần thứ 5 đến tuần thứ 7 ngan mọc lông vai , lông cánh dẫn đến xuất hiện bệnh mổ cắn lông ( do thiếu dinh dưỡng , rau xanh , nuôi chật , độ ẩm cao ) cần chú ý chăm sóc nuôi dưỡng chu đáo để tránh hiện tượng này.

3. Các bệnh thường gặp ở ngan Nội (vịt Xiêm):

a. Bệnh dịch tả vịt: do virut dịch tả vịt gây nên gây bệnh cho vịt rồi lây sang ngan.

•  - Ngan bỏ ăn ít vận động , khi lùa đi ăn thường rớt lại phía sau.
•  - Sốt cao 43-43.5 o C trong 2-3 ngày liền.
•  - Chảy nước mắt , một số con bị viêm kết mạc có dịch viêm làm mắt bị dính lại.
•  - Đầu sưng do phù ở tổ chức liên kết dưới da.
•  - Ngan ỉa chảy phân loãng màu trắng xanh , mùi thối khắm , lỗ hậu môn dính nhiều phân.
•  - Sợ ánh sáng , một số con có triệu chứng liệt 2 chân nằm một chỗ , cánh xệ xuống.

•  Tiêm thẳng virut dich tả vịt và ổ dịch , tiêm dưới da gáy cổ hoặc nách 3 liều vacxin cho 1 con ngan ( 3 liều vacxin pha vào 0 , 3ml nước cất ).
•  Cho đàn ngan uống ngay thuốc có thành phần chính là Bycomycin , Norfloxacin , Oxymykoin hoặc Flumequine

b. Bệnh tụ huyết trùng trên ngan: do vi khuẩn Pasteurella multocida gây ra.

•  Ủ rũ , kém ăn , xiêu vẹo , bại cánh , liệt chân , khò khè.
•  Phân lỏng vàng xám đôi khi lẫn máu , chảu máu mũi  sốt ( 43-44oC ) ,
•  Khát nước , nằm bẹp , giẫy chết sau 2-5 ngày.
•  Tỷ lệ chết đêm bất thường.

•  Tách ngay những con bị bệnh ra khỏi đàn.
•  Tiêm kháng huyết thanh ( tiêm 1 lần tác dụng 15 ngày ).
•  Kháng sinh: Penicillin + Streptomycin , hoặc Kanamycin + Ampicillin + Colistin , Penicillin + Kanamycin , hoặc Kanamycin + Ampicillin: tiêm những con khỏe trước; không thả xuống nước.
•  Ngoài ra cũng phải tăng cường thuốc trợ sức trợ lực cho đàn ngan.

 c. Bệnh nấm phổi ở vịt:

•  Kém ăn , thở khó và nhanh , khi thở vịt vươn cổ dài , mũi chảy nước.
•  Thân nhiệt tăng , con vật ủ rũ , ỉa phân rất hôi thối.
•  Vịt suy nhược nhanh và có trường hợp vịt có triệu chứng co giật.
•  Một số con bị rối loạn tiêu hóa do độc tố của nấm tiết ra gây viêm ruột , chảy máu ruột , tiêu chảy , bại liệt.

•  Cơ thể suy yếu dần: thở khó , thở nhanh.
•  Ngan biếng ăn , khát nước dữ dội , thân nhiệt tăng , tiêu chảy.
•  Ngan ủ rũ , đứng tụ thành từng đám , nằm chồng lên nhau.

•  Bệnh ở thể cấp tính: ngan con thường chết ngay sau1-2 giờ bị nhiễm virut.
•  Ngan ủ rũ , kém ăn , không theo kịp các con khác trong đàn.
•  Đầu nghẹo về phía sau và ch ân đi co giật.
•  Sau thời gian ngắn thì vịt không vận động nữa mà nằm ngửa nhắm mắt 2 chân đạp ngửa về phía sau.

• Hiện nay chưa có loại thuốc nào điều trị đặc hiệu được bệnh này.
• -uy nhiên ngày nay người ta dùng kháng thể viêm gam ngan để điều trị cho những con sớm phát hiện bệnh.

• Vịt sốt cao 42-43 o C.
• Sưng phù đầu , sưng mặt.
• Dịch viêm chảy nhiều ở mắt và mũi.
• Giảm ăn , giảm đẻ.

• Dùng Oxytetracylin kết hợp với Tylosin để điều trị bệnh cho kết quả tốt nhất.
• Cùng với đó kết hợp với thuốc trợ sức trợ lực , tăng cường công năng giải độc cho gan , thận.

• Ngan con 3-15 ngày tuổi thường bị bệnh nhiều ở thể cấp tính , ngan lớn 45 ngày tuổi trở lên thường bị thể mạn tính.
• Ngan ốm bị tiêu chảy , phân loãng có bọt khí , lông đít dính muối urat ,
• Đi lại ít , chúng tách khỏi đàn tụ tập thành nhóm tìm chỗ ấm.
• Vịt khát nước , mệt mỏi , ủ rũ , mắt nửa nhắm nửa mở hoặc nhắm hẳn do viêm màng kết mạc có mủ.
• Cánh sã xuống , lông mất độ bóng mượt , ngan bỏ ăn.
• Bệnh có chứng thần kinh ở dạng lên cơn , lúc đó ngan lăn quay ra run rẩy hai chân , đầu ngoẹo. Đặc biệt là vịt bệnh trước khi chết nằm ngửa , chân co giật trên không , cho nên người chăn nuôi gọi là bệnh "co giật" của ngan .
• Bệnh kéo dài 3-4 ngày , chết đến trên 70%.

• Dùng Florfenicol kết hợp với Doxycyclin để điều trị bệnh.
• Bên cạnh đó cũng cần phải bổ sung thêm thuốc trợ sức trợ lực cho đàn ngan.

• Thời gian nung bệnh từ 1- 10 ngày.
• Ở ngan 3 ngày tuổi đã có thể nhiễm bệnh ,
• Ngan bị rút cổ , lông xù , mắt lim dim như buồn ngủ , sổ mũi và khó thở.
• Có triệu chứng thần kinh như: co giật , quay đầu , ngoẹo cổ… ngan đẻ chết lai rai , giảm đẻ , vỏ trứng dính máu.
• Tiêu chảy phân loãng có màu trắng xanh rồi chết.

• Tách riêng những con bị bệnh.
• Dùng Amoxycillin kết hợp với Colistin sulfate , hoặc Gentamicin kết hợp với Colistin để cho kết quả tốt nhất.
• Cùng với đó kết hợp bổ sung thêm thuốc trợ sức trợ lực cho đàn vịt.

• Bệnh không bị lấy lan.
• Vịt chậm lớn , kém ăn.
• Có thể xuất hiện triệu chứng thần kinh rồi chết.
• Mức độ bệnh còn tùy thuộc vào hàm lượng nấm mốc có trong thức ăn.

• Không có thuốc điều trị nấm trong bệnh này.
• Biện pháp tốt nhất là bảo quản tốt các loại thức ăn cho ngan , tránh cho ngan ăn các loại thức ăn đã bị nấm mốc.