Mô hình xoay được · Không cần cài gì

Mô hình 3D chuồng gà và cách dựng đúng kỹ thuật

Kéo để xoay mô hình, tách từng lớp để nhìn rõ nền, tường lửng, khung cột, mái và thiết bị bên trong. Kèm công cụ tính kích thước chuồng theo số con định nuôi và bảy bước dựng theo thứ tự thi công.

Mô hình chuồng nuôi nền

Mô hình minh hoạ chuồng rộng 8 m, dài 12 m, thông gió tự nhiên.

Cách xem: kéo ngang để xoay, chụm hai ngón để phóng to, hai ngón cùng kéo để dời mô hình — vuốt dọc vẫn cuộn trang như bình thường. Trên máy tính: giữ Ctrl rồi lăn chuột để phóng, hoặc bấm vào khung rồi dùng phím mũi tên và phím + −.

Chọn một bộ phận để xem chi tiết Bấm vào ô bên trên, mô hình sẽ làm nổi bộ phận đó và hiện thông số kèm lý do kỹ thuật.
Cách dùng nhanh Kéo ngang để xoay quanh, kéo dọc để nhìn từ cao xuống. Bấm Tách lớp để các lớp rời nhau theo thứ tự thi công. Bấm Nhìn từ trên để xem mặt bằng bố trí.

Tính kích thước chuồng theo số con

Nhập số con định nuôi một lứa, công cụ tính diện tích cần có và gợi ý kích thước chuồng, số máng ăn, máng uống.

Số con thả vào chuồng lúc bắt đầu
Quyết định mật độ nuôi
Trên 9 m cần quạt thông gió
Con số này dùng để làm gì Đây là mức tham khảo để ước lượng vật tư và chi phí ban đầu. Kích thước thật còn phụ thuộc khu đất, hướng gió, khả năng đầu tư và quy định của địa phương về khoảng cách chăn nuôi.

Bảy bước dựng chuồng theo thứ tự

Làm đúng thứ tự thì ít phải đục phá sửa lại, nhất là phần chôn ống thoát nước và điện.

  1. 1
    Chọn vị trí và hướng chuồng

    Đặt trục dài của chuồng theo hướng đông – tây, mặt thoáng quay về nam hoặc đông nam. Cách này giúp nắng không rọi thẳng vào lòng chuồng buổi chiều và vẫn đón được gió mát.

    • Chọn nền đất cao ráo, thoát nước tốt, không đọng nước mùa mưa
    • Cách nhà ở và nguồn nước sinh hoạt ít nhất 20 m — đây là mức khuyến cáo cho chăn nuôi nông hộ; trang trại quy mô vừa và lớn chịu quy định riêng, phải hỏi cơ quan thú y địa phương
    • Giữa hai dãy chuồng cách nhau tối thiểu 10 m, tốt hơn là 15–20 m
    • Hỏi chính quyền xã về quy định khoảng cách chăn nuôi trước khi làm
  2. 2
    Làm nền và hệ thoát nước

    Nền cần làm trước vì phải chôn ống thoát và ống nước uống. Đổ bê tông dày 8–10 cm, đánh dốc 2–3% về phía rãnh thoát để rửa chuồng dễ khô.

    • Nền cao hơn mặt sân ngoài 20–30 cm để nước mưa không tràn vào
    • Rãnh thoát chạy dọc ngoài chuồng, có hố lắng trước khi ra ngoài
    • Chôn sẵn ống cấp nước và ống luồn dây điện trước khi đổ bê tông
    • Hộ ít vốn có thể dùng nền đất nện chặt, nhưng khó sát trùng triệt để
  3. 3
    Dựng khung cột chịu lực

    Cột bê tông, sắt hộp hoặc gỗ chắc, chôn sâu và có móng. Khoảng cách cột 3–4 m tuỳ vật liệu làm xà và mái.

    • Cao từ nền tới mép mái 2,2–2,5 m; tới đỉnh nóc 3,2–4 m
    • Cột chôn sâu tối thiểu 50–60 cm, có bê tông chân cột
    • Kiểm tra khung thẳng và vuông góc trước khi lợp mái
  4. 4
    Lợp mái

    Mái hai dốc thoát nước nhanh và tạo luồng khí nóng thoát lên đỉnh. Độ dốc khoảng 30–40% với mái tôn, tức khoảng 17–22 độ; lợp lá hoặc ngói thì phải dốc hơn.

    • Mái phải nhô ra khỏi tường 1–1,5 m để mưa không hắt vào và nắng không rọi thẳng
    • Tôn lạnh mát hơn tôn thường; lợp thêm lớp cách nhiệt nếu nuôi mật độ cao
    • Chừa khe thông gió ở đỉnh nóc để khí nóng và khí độc thoát ra
  5. 5
    Xây tường lửng, quây lưới và lắp bạt

    Tường lửng cao 40–60 cm giữ chất độn và chắn gió lùa ngang thân gà. Phần trên quây lưới để thoáng, bên ngoài lắp bạt cuốn được.

    • Lưới B40 hoặc lưới thép mắt nhỏ, chôn chân lưới để chuột và rắn không chui vào
    • Bạt cuốn từ dưới lên, buộc dây kéo để hạ nhanh khi mưa tạt hoặc trở lạnh
    • Mùa nóng mở hết cho thoáng, mùa lạnh và ban đêm hạ bạt che gió lùa
  6. 6
    Lắp thiết bị bên trong

    Máng ăn, máng uống, đèn chiếu sáng, chụp sưởi cho khu úm. Bố trí đều để con nào cũng tiếp cận được, không phải chen lấn.

    • Máng ăn và máng uống đặt xen kẽ, không con nào phải đi quá 3 m để tới nơi ăn uống
    • Điều chỉnh độ cao máng ngang lưng gà, nâng dần theo tuổi để bớt rơi vãi
    • Quây úm đặt ở một đầu chuồng, nơi kín gió nhất
    • Bóng chiếu sáng treo cách nền 2–2,2 m, các bóng cách nhau 3–4 m để sáng đều, không có góc tối làm gà dồn đống
  7. 7
    Sát trùng và để trống chuồng

    Chuồng mới cũng phải sát trùng trước khi thả giống, chuồng cũ càng phải làm kỹ.

    • Dọn hết chất độn cũ đem xa chuồng, quét mạng nhện, rửa sạch nền và tường, để khô hẳn rồi mới phun sát trùng theo đúng liều ghi trên nhãn
    • Rắc vôi bột nền và chân tường sau khi phun, để khô rồi mới rải chất độn mới
    • Để trống chuồng 14–21 ngày giữa hai lứa. Dưới 14 ngày thì mầm bệnh của lứa trước chưa chết hết, đây là một trong những nguyên nhân hay gặp nhất khiến lứa sau nuôi kém hơn lứa trước
    • Làm hố sát trùng trước cửa, rộng bằng lối đi, thay thuốc định kỳ
    • Rải trấu rồi bật sưởi trước khi nhận gà 12–24 giờ để nền và không khí đủ ấm sẵn

Thông số tham khảo

Đây cũng là bộ số liệu mà công cụ tính ở trên đang dùng.

Mật độ nuôi nền
Kiểu nuôiMật độ trong chuồngSân chơiGhi chú
Gà thịt công nghiệp8 – 10 con/m²không bắt buộcMật độ cao cần quạt thông gió và chất độn tốt
Gà ta, gà thả vườn5 – 7 con/m²1 – 2 m²/conNuôi dài ngày, cần chỗ vận động
Gà đẻ nuôi nền4 – 5 con/m²tuỳ mô hìnhCần thêm ổ đẻ, khoảng 1 ổ cho 4 – 5 mái
Kích thước và vật liệu
Hạng mụcMức tham khảoLý do
Chiều rộng chuồng6 – 9 mRộng hơn thì gió tự nhiên không xuyên hết, phải dùng quạt
Cao tới mép mái2,2 – 2,5 mĐủ cho người đi lại và thao tác
Cao tới đỉnh nóc3,2 – 4 mTạo khoảng cho khí nóng bốc lên và thoát ra
Mái nhô ra khỏi tường1 – 1,5 mChắn mưa hắt và nắng xiên vào lòng chuồng
Độ dốc mái tôn30 – 40% (khoảng 17 – 22°)Thoát nước nhanh, ít dột ở mối nối
Tường lửngcao 40 – 60 cmGiữ chất độn, chắn gió lùa ngang thân gà
Nền bê tôngdày 8 – 10 cm, dốc 2 – 3%Chịu lực, rửa xong mau khô, sát trùng triệt để
Nền cao hơn sân ngoài20 – 30 cmNước mưa không tràn vào chuồng
Khoảng cách hai dãy chuồngtối thiểu 10 mGiảm lây bệnh chéo, thoáng khí
Lớp trấu lót nềndày 8 – 10 cmGiữ ấm, hút ẩm; mỏng quá thì gà lạnh chân
Trấu theo mùamùa nóng 5 – 8 cm, mùa lạnh 10 – 15 cmMùa lạnh cần dày để giữ nhiệt, mùa nóng dày quá lại hầm
Khoảng cách bóng chiếu sáng3 – 4 m, treo cao 2 – 2,2 mSáng đều, không để góc tối làm gà dồn đống
Số lượng máng ăn, máng uống
Thiết bịĐịnh mứcGhi chú
Máng ăn tròn1 cái / 30 – 40 conLoại treo, nâng dần theo tuổi gà
Máng ăn dài5 cm chiều dài / con (gà con 2,5 – 3 cm)Tính cả hai bên máng
Khay ăn gà con1 khay / 80 – 100 conDùng tuần đầu, sau đó chuyển dần sang máng treo
Máng uống tròn1 cái / 60 – 80 conRửa hằng ngày
Máng uống gà con (loại 4 lít)1 cái / 50 – 60 conTuần đầu đặt sát quây úm, kê cao ngang lưng gà
Núm uống tự động1 núm / 10 – 12 conKiểm tra áp lực nước mỗi ngày
Chụp sưởi úm (loại chụp lớn)1 chụp / 200 – 250 conĐiều chỉnh theo nhiệt độ thực tế, không theo lịch cố định
Ổ đẻ1 ổ / 4 – 5 máiChỉ dùng cho đàn gà đẻ. Lót trấu sạch, đặt nơi tối và kín gió, nhặt trứng sớm buổi sáng
Bóng hồng ngoại 250 W1 bóng / 60 – 100 conLoại nông hộ hay dùng. Đừng lấy định mức của chụp lớn áp cho bóng úm, thiếu nhiệt là gà chụm đống và chết bẹp

Thông gió, làm mát và ánh sáng

Chuồng dựng đúng kích thước nhưng bí khí hoặc chiếu sáng sai vẫn cho năng suất thấp. Ba phần này quyết định phần lớn chênh lệch giữa hai đàn nuôi cùng giống, cùng cám.

Thông gió

Chuồng hở dựa vào gió tự nhiên chỉ thông thoáng tốt khi bề ngang không quá 9 m và hai bên mở được bạt. Khí độc trong chuồng đến từ phân và chất độn ẩm: khí ammoniac nhẹ hơn không khí nên thoát lên khe nóc, còn khí carbonic nặng hơn nên đọng sát nền — đúng tầm mũi gà con nằm.

  • Bước vào chuồng buổi sáng sớm mà thấy cay mắt, khai nồng là khí ammoniac đã vượt ngưỡng an toàn. Mức khuyến cáo là dưới 20 ppm, nhưng người nuôi thường phát hiện được bằng mũi trước khi có máy đo
  • Chất độn ướt là nguồn sinh khí độc chính. Thay ngay chỗ ướt quanh máng uống, đừng đợi dọn cả nền
  • Mùa nóng cần gió lùa qua đàn để gà thải nhiệt. Chuồng hở thường dùng quạt đảo treo, chuồng kín dùng quạt hút đầu hồi kèm giàn mát
  • Gà há mỏ thở, giang cánh, tụ ở mép chuồng là dấu hiệu nóng và bí; gà chụm đống một chỗ là lạnh hoặc có gió lùa thẳng

Làm mát mùa nóng

  • Cách nhiệt mái là biện pháp đáng tiền nhất: tôn lạnh, hoặc lót thêm lớp cách nhiệt dưới mái tôn thường
  • Phun sương lên mái làm mát hiệu quả hơn phun thẳng vào đàn. Phun vào đàn khi độ ẩm đã cao chỉ làm chuồng thêm hầm, gà càng khó thải nhiệt
  • Trồng cây che phía tây chắn nắng chiều, nhưng để cách chuồng đủ xa cho gió còn lùa được
  • Ngày nắng gắt nên giảm mật độ khoảng 10–15% so với mức tính, hoặc xuất sớm hơn
  • Cho ăn dồn vào sáng sớm và chiều mát, giữa trưa để nước mát và đủ máng

Ánh sáng

Với gà thịt, ánh sáng đủ để gà tìm được máng ăn máng uống, nhưng vẫn phải chừa khoảng tối cho gà nghỉ. Với gà đẻ, thời gian chiếu sáng là yếu tố điều khiển sản lượng trứng, không phải chuyện phụ.

Chế độ chiếu sáng tham khảo
Giai đoạnThời gian sángLưu ý
Gà con 1 – 3 ngày tuổi22 – 23 giờ/ngàySáng rõ để gà con tìm được máng, tập ăn tập uống
Gà thịt sau tuần đầu16 – 18 giờ/ngàyChừa tối liên tục 4 – 6 giờ cho gà nghỉ, giảm đột tử và yếu chân
Gà hậu bị (chưa đẻ)giữ ổn định, không tăng sớmTăng sáng sớm quá thì gà đẻ non, trứng nhỏ, đàn nhanh xuống sức
Gà đẻ14 – 16 giờ/ngàyChỉ tăng dần, tuyệt đối không rút ngắn giữa kỳ đẻ — cắt sáng là tụt trứng thấy rõ
Ba lỗi chiếu sáng hay gặp Bóng cháy không thay ngay làm một góc chuồng tối, gà dồn đống về chỗ sáng. Bụi bám bóng lâu ngày làm giảm độ sáng mà mắt người khó nhận ra. Đàn gà đẻ bị cắt điện thất thường hoặc đổi giờ bật tắt liên tục sẽ giảm tỷ lệ đẻ.

Năm lỗi dựng chuồng làm giảm năng suất

Những lỗi này khó sửa sau khi chuồng đã xây xong, nên đáng cân nhắc kỹ từ đầu.

  • Làm chuồng quá rộng bề ngang. Trên 9–10 m thì gió tự nhiên không xuyên hết, giữa chuồng luôn bí. Muốn nuôi nhiều thì kéo dài chuồng hoặc làm thêm dãy.
  • Nền không dốc hoặc dốc ngược. Rửa xong nước đọng lại, nền ẩm quanh năm, chất độn mau hỏng và khí ammoniac bốc lên liên tục.
  • Mái nhô ra quá ngắn. Dưới 1 m thì mưa tạt vào ướt chất độn sát tường, nắng chiều rọi thẳng vào lòng chuồng.
  • Không chôn chân lưới. Chuột và rắn đào vào ăn cám, cắn gà con và mang mầm bệnh từ chuồng khác sang.
  • Không chừa lối làm việc và chỗ chứa cám. Vác cám đi xuyên qua đàn mỗi ngày làm gà hoảng, ăn kém, và người ra vào nhiều lần cũng là đường đưa mầm bệnh vào.
Xem thêm trên trang Nhiệt độ úm và cách chăm gà con giai đoạn đầu có trong bài kỹ thuật chăn nuôi gia cầm. Lịch tiêm phòng theo ngày nhận giống có ở trang lịch vaccine gia cầm. Bản dựng chuồng cho vịt ở trang mô hình 3D chuồng vịt, cho ngan ở trang mô hình 3D chuồng ngan, cho ngỗng ở trang mô hình 3D chuồng ngỗng.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao chuồng nên quay mặt về hướng nam?
Ở Việt Nam, mặt trời chếch về nam vào mùa đông và chếch bắc vào mùa hè, nắng gắt nhất là buổi chiều từ hướng tây. Đặt trục dài theo đông – tây thì hai mái che phần lớn nắng, lòng chuồng không bị rọi thẳng. Hướng nam và đông nam cũng là hướng gió mát mùa hè ở phần lớn các tỉnh.
Chuồng rộng bao nhiêu là hợp lý?
6 – 9 m nếu dựa vào gió tự nhiên. Rộng hơn thì gió không xuyên hết bề ngang, giữa chuồng bị bí, phải lắp quạt và làm giàn mát — chi phí và tiền điện tăng đáng kể. Muốn nuôi nhiều thì kéo dài chuồng hoặc làm thêm dãy, đừng làm rộng ra.
Nền bê tông hay nền đất tốt hơn?
Nền bê tông tốn hơn lúc đầu nhưng rửa và sát trùng triệt để được, mau khô, chuột khó đào. Nền đất rẻ hơn nhưng mầm bệnh ngấm xuống đất, sau vài lứa rất khó xử lý. Nếu nuôi lâu dài và nhiều lứa, nên làm bê tông.
Có bắt buộc phải làm mái hai dốc không?
Không bắt buộc, nhưng mái hai dốc thoát nước nhanh hơn và tạo được khe thoáng ở đỉnh để khí nóng thoát lên. Mái một dốc rẻ hơn, phù hợp chuồng nhỏ hoặc chuồng dựa vào tường sẵn có, nhưng cần chú ý hướng dốc để mưa không tạt vào lòng chuồng.
Mô hình 3D này có chạy được trên điện thoại cũ không?
Có. Mô hình dựng bằng chính công cụ sẵn có của trình duyệt, không tải thư viện đồ hoạ nào từ ngoài, nên nhẹ và không cần máy mạnh. Nếu máy quá cũ và không xoay được, toàn bộ thông số vẫn đọc đầy đủ ở các bảng phía dưới.
Mật độ nuôi gà trên nền là bao nhiêu con mỗi mét vuông?
Gà thịt công nghiệp 8–10 con/m², gà ta và gà thả vườn 5–7 con/m² kèm sân chơi 1–2 m²/con, gà đẻ nuôi nền 4–5 con/m². Đây là mức cho chuồng thông thoáng tự nhiên; nuôi dày hơn thì phải có quạt thông gió và chất độn thật tốt.
Mật độ nuôi có phải giảm vào mùa nóng không?
Nên giảm khoảng 10–15% so với mức tính trong những ngày nắng gắt, hoặc xuất sớm hơn. Mật độ dày trong thời tiết nóng làm gà giảm ăn, chậm lớn và dễ chết đột ngột. Đây là điều chỉnh theo mùa, không phải thay đổi thiết kế chuồng.
Gà đẻ cần chiếu sáng bao nhiêu giờ mỗi ngày?
Khoảng 14–16 giờ mỗi ngày trong kỳ đẻ, gồm cả ánh sáng tự nhiên. Điều quan trọng hơn con số là chỉ tăng dần, không rút ngắn giữa kỳ đẻ và không đổi giờ bật tắt thất thường — cắt sáng đột ngột thì tỷ lệ đẻ tụt thấy rõ và phải mất nhiều tuần mới hồi. Gà hậu bị chưa đẻ thì ngược lại, tăng sáng sớm quá sẽ làm gà đẻ non và trứng nhỏ.
Để trống chuồng bao lâu giữa hai lứa?
14–21 ngày sau khi đã dọn, rửa, sát trùng và để khô hẳn. Dưới 14 ngày thì mầm bệnh của lứa trước chưa chết hết, lứa sau hay nuôi kém hơn mà không rõ nguyên nhân. Nếu lứa trước có dịch thì cần để trống lâu hơn và sát trùng thêm lượt.
Dựng chuồng có phải xin phép không?
Tuỳ quy mô và địa phương. Chăn nuôi nông hộ nhỏ thường chỉ cần báo với chính quyền xã, nhưng quy mô trang trại thì có quy định riêng về khoảng cách tới khu dân cư, nguồn nước và xử lý chất thải. Hỏi cán bộ thú y hoặc uỷ ban xã trước khi khởi công để tránh làm xong mới phải sửa.